Matura rozszerzona: czym różni się od podstawowej

Matura rozszerzona to arkusz z przedmiotu dodatkowego. W 2027 musisz napisać co najmniej jeden taki arkusz, ale nie musisz uzyskać z niego żadnego minimum. Próg zdawalności mają tylko przedmioty obowiązkowe: potrzebujesz 30 procent z każdego, pisemnie na poziomie podstawowym, a ustnie z polskiego i języka obcego. Wynik z rozszerzenia zabierasz za to do rekrutacji na studia, a sam arkusz obejmuje szerszy zakres i ma więcej zadań otwartych.

Na czym polega różnica między poziomem podstawowym a rozszerzonym?

Poziom podstawowy dotyczy przedmiotów obowiązkowych i ma próg 30 procent z każdego z nich. Rozszerzony dotyczy przedmiotów dodatkowych, a w 2027 wystarczy do jednego z nich przystąpić. Arkusz rozszerzony sprawdza wymagania z zakresu podstawowego i rozszerzonego naraz, więc cała podstawa jest jego częścią.

Do tego dochodzą egzaminy ustne z polskiego i z języka obcego. Nie mają poziomu, ale obowiązuje na nich ten sam próg 30 procent (kto wybrał łacinę, ustnego języka obcego nie zdaje). Z matematyki, polskiego i języka obcego możesz pisać oba poziomy. Biologię, chemię i informatykę w Formule 2023 zdaje się tylko na poziomie rozszerzonym.

Czy matura rozszerzona ma próg 30 procent?

W 2027 matura rozszerzona nie ma progu. Warunkiem zdania jest samo przystąpienie do co najmniej jednego przedmiotu dodatkowego, więc przez rozszerzenie nie zda tylko ten, kto do żadnego nie przystąpił albo komu unieważniono wszystkie napisane rozszerzenia. Wynik trafia na świadectwo, ale w 2027 nie ma wpływu na to, czy zdasz maturę.

Od 2028 zasada się zmienia. Kto zdaje maturę w Formule 2023, musi uzyskać co najmniej 30 procent z jednego przedmiotu rozszerzonego. Nowy warunek obejmuje też osoby, które pisały maturę w latach od 2023 do 2027 i jej nie zdały. Nie dotyczy tych, którzy mają już świadectwo dojrzałości.

Przelicz to na swój rocznik. Jeśli w roku szkolnym 2026/2027 chodzisz do trzeciej klasy czteroletniego liceum, piszesz maturę w 2028 i próg z rozszerzenia już Cię obejmuje (w technikum policz lata osobno, bo nauka trwa tam pięć lat; kto ma dyplom zawodowy technika albo certyfikaty ze wszystkich kwalifikacji w zawodzie, rozszerzenia zdawać nie musi). Zasady dla rocznika 2027 zebraliśmy na stronie matura 2027.

Po co pisać rozszerzenie dobrze, skoro nie ma progu?

Wynik z rozszerzenia decyduje o miejscu na studiach. Matura zastępuje egzamin wstępny na uczelniach, które w rekrutacji biorą wyniki maturalne, przede wszystkim z poziomu rozszerzonego. Uczelnia przyjmuje na kierunek kandydatów od góry listy rankingowej, więc przy rozszerzeniu liczy się każdy punkt procentowy.

Na świadectwie dostajesz procent i centyl. Co znaczy każda z tych liczb, wyjaśnia tekst o tym, jak sprawdzić wyniki matury.

Jak uczelnia zamienia procent na punkty rekrutacyjne, ustala sama w swoich zasadach przyjęć. Sprawdź je dla wybranego kierunku, zanim złożysz deklarację maturalną. Punkty z próbnego arkusza przeliczysz na procent w kalkulatorze punktów maturalnych.

Jak wygląda arkusz rozszerzony w porównaniu z podstawowym?

Rozszerzona biologia i chemia trwają po 180 minut, tyle co podstawowa matematyka, a rozszerzona informatyka 210 minut. Arkusze różnią się przede wszystkim rozkładem punktów. Na podstawowej matematyce połowę punktów dają zadania zamknięte. Na rozszerzonej biologii zadania otwarte dają około 70 procent punktów, a w informatyce około 90 procent. Tak wyglądają cztery arkusze, które ćwiczysz w zdawce:

Czas trwania podaje komunikat o harmonogramie, a udział zadań otwartych opisują informatory o egzaminie z każdego przedmiotu. W chemii arkusz ma co najmniej jedno zadanie problemowe za 4 albo 5 punktów: sam dobierasz dane, prowadzisz rozumowanie i oceniasz, czy wynik ma sens. W informatyce część odpowiedzi oddajesz jako pliki z programem, zapytaniem albo arkuszem kalkulacyjnym. Brak pliku oznacza brak rozwiązania, nawet przy dobrym pomyśle.

Co na poziomie rozszerzonym sprawia najwięcej kłopotu?

Najwięcej punktów przepada przy zapisie odpowiedzi, często mimo dobrze opanowanego materiału. Zadanie otwarte na poziomie rozszerzonym łączy kilka kroków, a egzaminator przyznaje punkt za każdy wymagany element odpowiedzi. Jeden pominięty element kosztuje więc punkt, nawet gdy reszta rozwiązania jest dobra. Pełną listę sytuacji, w których wiedza nie daje punktu, rozpisaliśmy w tekście o tym, jak egzaminator przyznaje punkty.

Przykład z chemii: liczysz stężenie roztworu, liczba się zgadza, ale w odpowiedzi stoi sama liczba, bez jednostki. Metoda była dobra, a punktu za wynik i tak nie ma. Obliczenia stężeń ćwiczysz w dziale roztwory, a uzasadnianie wyniku krzyżówki w dziale genetyka. Jak wygląda u nas ocena krok po kroku, opisuje strona Jak oceniamy.

Kiedy są egzaminy rozszerzone w 2027?

Harmonogram matury 2027 ukazał się 20 sierpnia 2026. Część pisemna trwa od 4 do 24 maja 2027, a rozszerzenia z biologii, chemii i informatyki, które ćwiczysz w zdawce, wypadają w drugim i trzecim tygodniu sesji. Każdy z tych egzaminów zaczyna się o 9:00. Wyniki terminu głównego poznasz 9 lipca 2027.

• matematyka, poziom podstawowy: 5 maja 2027,
• biologia, poziom rozszerzony: 10 maja 2027,
• matematyka, poziom rozszerzony: 11 maja 2027 (w zdawce ćwiczysz tylko poziom podstawowy),
• chemia, poziom rozszerzony: 13 maja 2027,
• informatyka, poziom rozszerzony: 17 maja 2027.

Przedmioty wpisujesz do deklaracji, którą uczeń składa dyrektorowi szkoły do 7 lutego 2027 (to niedziela, więc wolno też 8 lutego). Po tym terminie przedmiotów i poziomów już nie zmienisz. Wyjątek mają między innymi laureaci i finaliści olimpiad. Do jednego obowiązkowego rozszerzenia możesz dopisać najwyżej pięć kolejnych przedmiotów dodatkowych.

Jak zacząć przygotowania do matury rozszerzonej?

Zacznij od jednego arkusza z wybranego przedmiotu, rozwiązanego pod czas i bez podpowiedzi. Wynik pokaże, czy braki leżą w zakresie podstawowym, czy dopiero w rozszerzonym. Rozszerzenie zawiera całą podstawę, więc luka z pierwszej klasy wraca w arkuszu tak samo jak temat z ostatniej.

1. Wybierz przedmiot pod kierunek studiów i przeczytaj zasady przyjęć uczelni. Kryteria wyboru opisuje tekst o tym, jakie rozszerzenia wybrać na maturę.
2. Zrób diagnozę działami, jak w tekście o tym, jak sprawdzić swój poziom przed maturą. Zacznij od działu, w którym rozwiązanie psuje się najwcześniej.
3. Ćwicz zadania otwarte i porównuj każdą odpowiedź z zasadami oceniania element po elemencie. Zgodny wynik końcowy to jeszcze nie komplet punktów.
4. W informatyce od początku pisz programy przy komputerze na plikach z danymi. Teoria z kartki nie da punktów za zadania praktyczne, o czym szerzej w tekście o tym, czy warto zdawać informatykę rozszerzoną.

Podręcznika nie czytaj od pierwszej strony. Jeden arkusz szybciej pokaże, które rozdziały są Ci w ogóle potrzebne.

Najczęstsze pytania

Czy od 2028 trzeba mieć 30% z każdego rozszerzenia?

Nie. Od 2028 trzeba zdobyć co najmniej 30 procent z jednego przedmiotu dodatkowego na poziomie rozszerzonym, a nie z każdego, który zdajesz. Zmiana nie dotyczy osób, które zdały maturę do 2027 i mają już świadectwo dojrzałości.

Czy można zdawać ten sam przedmiot na obu poziomach?

Tak, dotyczy to matematyki, polskiego i języka obcego. Poziom podstawowy piszesz obowiązkowo, a rozszerzony dokładasz jako przedmiot dodatkowy. Biologię, chemię i informatykę zdaje się wyłącznie na poziomie rozszerzonym.

Co, jeśli z rozszerzenia dostanę bardzo mało punktów?

W 2027 maturę i tak zdajesz, o ile masz co najmniej 30 procent z każdego przedmiotu obowiązkowego. Niski wynik trafia na świadectwo. Możesz podejść do przedmiotu ponownie w kolejnym roku, a wyższy wynik dostaniesz w aneksie do świadectwa. Jak działa aneks i który wynik liczy się wtedy w rekrutacji, opisuje tekst o tym, jak sprawdzić wyniki matury.

Czy rozszerzenie można poprawić w sierpniu?

Nie. Sierpniowa poprawka dotyczy tylko jednego przedmiotu obowiązkowego, z którego zabrakło 30 procent. Rozszerzenie w 2027 progu nie ma, więc w tym samym roku nie ma czego poprawiać. Przebieg samej poprawki opisuje tekst o tym, jak przygotować się do matury poprawkowej.

Czy matura rozszerzona jest trudniejsza od podstawowej?

Tak, jeśli chodzi o zakres i zapis odpowiedzi. W 2027 łatwiej ją jednak zdać, bo nie ma progu. Realnie trudna robi się wtedy, gdy wybrany kierunek wymaga wysokiego wyniku.

Jak najlepiej przygotować się do matury rozszerzonej?

Najlepiej rozwiązując zadania otwarte z oceną każdego kroku według zasad oceniania. Arkusz rozszerzony punktuje zapisane rozumowanie, a samo czytanie teorii tego zapisu nie ćwiczy. W zdawce ćwiczysz właśnie tak: oddajesz rozwiązanie, dostajesz ocenę krok po kroku i widzisz, który element nie dostał punktu.

Jak to sprawdzisz w zdawce

zdawka to platforma, która ocenia rozwiązania krok po kroku według rubryki zadania, a zadania z arkuszy CKE według oficjalnych zasad oceniania tego arkusza. Biologię, chemię i informatykę ćwiczysz u nas na poziomie rozszerzonym, a matematykę na podstawowym. Rozwiązanie z kartki oddajesz zdjęciem przez kod QR, a wynik mierzymy osobno dla każdej umiejętności. W bazie jest ponad 10 tysięcy zadań w kilkudziesięciu działach.

Sprawdź to na własnym rozwiązaniu: wybierz dział biologii, chemii albo informatyki, oddaj jedno zadanie otwarte i zobacz, który krok nie dostał punktu.